{"id":15331,"date":"2020-11-05T09:19:37","date_gmt":"2020-11-05T06:19:37","guid":{"rendered":"https:\/\/yps-online.org\/tr\/?p=15331"},"modified":"2022-02-20T18:45:06","modified_gmt":"2022-02-20T15:45:06","slug":"botanin-gulusune-devrim-sigdiran-kadinlari-seve-ve-asya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yps-online.org\/tr\/2020\/11\/05\/botanin-gulusune-devrim-sigdiran-kadinlari-seve-ve-asya\/","title":{"rendered":"Botan\u2019\u0131n G\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcne Devrim S\u0131\u011fd\u0131ran Kad\u0131nlar\u0131: S\u00eav\u00ea ve Asya"},"content":{"rendered":"\r\n<p>\u2018Ku\u015f \u00f6l\u00fcr sen u\u00e7u\u015fu hat\u0131rla&#8230;\u2019 der. \u0130ranl\u0131 \u015fair F\u00fcru\u011f Ferruhzad<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u2018Tarih sadece ya\u015fanm\u0131\u015f ve bitmi\u015f olaylar b\u00fct\u00fcn\u00fc de\u011fildir, d\u00fcn bug\u00fcn ve yar\u0131nd\u0131r\u2019 denir ya tam da bu s\u00f6z\u00fc do\u011frulayan ya\u015famlar\u0131 ve \u00f6l\u00fcmleriyle \u00e7a\u011flar boyu ya\u015fam\u0131n k\u0131lavuzlu\u011funu eden kad\u0131nlar vard\u0131r. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n ilk filizlendi\u011fi topraklarda k\u00f6r kuyunun en dibine at\u0131lm\u0131\u015f ve \u00fczerine eril k\u00fclt\u00fcr yerle\u015ftirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan \u00e7a\u011flardan ilerleyerek bir arkeolog titizli\u011fiyle tarihsel \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 gerektiren konudur asl\u0131nda kad\u0131n tarihi ve tarihe mal olmu\u015f kad\u0131nlar\u0131 yazmak.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Konumuz tarih yazmak de\u011fil ku\u015fkusuz, yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fey d\u00fcnden bu g\u00fcne ya da bu g\u00fcnden yar\u0131na kalacak olan kad\u0131nlar\u0131n ya\u015fam hikayelerinden, \u00f6zetle \u00f6znenin kendisine odaklanmak. \u0130\u015fimiz portre ya da biyografi yazmaya \u00e7al\u0131\u015fmak ancak biyografi yazar\u0131n\u0131n bireysel hayal d\u00fcnyas\u0131n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131 olmaks\u0131z\u0131n olamayaca\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011finden hareketle ve biyografilerde -kad\u0131n yaz\u0131m tarihinin eksikli\u011fi- ile bir kayna\u011fa ba\u011fl\u0131 kalma mecburiyetinin olas\u0131 t\u00fcm zaaflar\u0131n\u0131n fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 ile c\u00fcmleleri \u00f6zenle se\u00e7mek gerekiyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Hele ki yak\u0131n tarihi yazarken bunun \u00fczerine birde yaz\u0131l\u0131 tarihi az s\u00f6zl\u00fc tarihi fazla olan K\u00fcrdistan\u2019daki kad\u0131nlar\u0131 yaz\u0131yorsak. \u00c7ok de\u011fil bundan bir y\u0131l \u00f6nceydi, bu kad\u0131nlar bize sesleniyordu Botan\u2019dan. \u201cYa\u015famak direnmektir, teslim olmad\u0131k olmayaca\u011f\u0131z\u201d s\u00f6zleri yank\u0131lan\u0131yordu kulaklar\u0131m\u0131zda, o direngen seslerindeki iradi duru\u015f y\u00fcreklere i\u015fliyordu. Bizim duyup duyars\u0131zla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z, \u00e7\u00fcr\u00fcmeye yatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z, duymamak i\u00e7in yorganlar\u0131 kafam\u0131za \u00e7ekti\u011fimiz ve anlamamak i\u00e7in beynimizi ve y\u00fcre\u011fimizi istem d\u0131\u015f\u0131 dondurdu\u011fumuz \u00e7a\u011fda onlar k\u0131ran k\u0131rana bir direni\u015fin \u00f6zneleri olmu\u015flard\u0131. \u201cNe olursa olsun sonu muhte\u015fem olacak\u201d olan bir tarihin yaz\u0131m\u0131n\u0131n par\u00e7as\u0131 olmay\u0131 se\u00e7mi\u015fti onlar ve \u015fimdiden muhte\u015fem sonun mimarlar\u0131 aras\u0131na girdiler bile&#8230;<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>S\u00eav\u00ea Demir ve Asya Y\u00fcksel. \u0130kisi de Botanl\u0131yd\u0131. Biri erken ya\u015fta s\u00fcrg\u00fcn edildi\u011fi diyarlarda \u2018xweb\u00fbn\u2019 olmak i\u00e7in yollara d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bir ser\u00fcvenciydi. Tan\u0131yan hayat\u0131na dokundu\u011fu herkesin akl\u0131nda \u2018Ha o g\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcne ya\u015fam\u0131 s\u0131\u011fd\u0131ran kad\u0131n\u2019 diye kald\u0131. \u0130kincisi toplumsal geriliklerin t\u00fcm dayatmalar\u0131na maruz kalm\u0131\u015f ama bu geriliklere teslim olmak yerine i\u00e7erde m\u00fccadeleyi se\u00e7mi\u015fti. Erken ya\u015fta evlendirilmesine ve \u00e7ocuk ya\u015fta anne olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, bunlar\u0131 \u2018bir kader gibi\u2019 kabul etmek yerine \u201cben kaderimi ba\u015ftan yazar\u0131m\u201d diyerek, \u2018dul\u2019 olman\u0131n \u2018ay\u0131pl\u0131\u2019 oldu\u011fu toplumda ba\u011f\u0131ms\u0131z kalmay\u0131 ve \u2018anne olman\u0131n\u2019 kutsand\u0131\u011f\u0131 yerde \u201cben \u00e7ocuklar\u0131ma annelik yapar\u0131m ancak, ayn\u0131 zamanda kendim ve onlar\u0131n gelece\u011fi i\u00e7inde m\u00fccadelemi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr\u00fcm\u201d demi\u015fti ve bunun m\u00fccadelesine soyunmu\u015ftu. Bu nedenledir ki kime sorsan\u0131z, \u201c\u015eu direnen kad\u0131n\u201d diye tan\u0131mlar size Asya\u2019y\u0131 bir \u00e7\u0131rp\u0131da.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Asya ve S\u00eav\u00ea sadece iki ismiydi direnmenin yeni varolu\u015funun. Onlar, isimleri Cizre, Silopi, Nusaybin, \u015e\u0131rnak, Y\u00fcksekova, Derik, Silvan\u2026 diye uzay\u0131p giden \u015fehirlerde \u00f6z y\u00f6netimi i\u00e7in \u00f6z savunmas\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fcten yani \u2018xweb\u00fbn\u2019 olmak i\u00e7in direnenler ve hala direnmeye devam edenlerin \u00f6nc\u00fcleriydi. Tarihin dura\u011fanla\u015fm\u0131\u015f \u00e7ok uzak y\u0131llar\u0131ndan de\u011fil daha d\u00fcn ya\u015fad\u0131lar, ba\u015fard\u0131lar ve bize \u00f6\u011frettiler. Unutmaya meyilli insan belle\u011fine \u2018direni\u015f\u2019, \u2018devrim\u2019 gibi s\u00f6zc\u00fcklerin birer nostalji de\u011fil kendi zaman\u0131n\u0131 ya\u015famak oldu\u011funu anlatt\u0131lar ve anlat\u0131yorlar hala&#8230;<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>S\u00eav\u00ea Demir: G\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcne D\u00fcnyay\u0131 S\u0131\u011fd\u0131rd\u0131<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>S\u00eave\u2019yi yazmak i\u00e7in foto\u011fraf\u0131na bak\u0131p g\u00f6zlerinin i\u00e7indeki \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 anlamak gerekiyor ve nedense Ona en \u00e7ok yak\u0131\u015fan G\u00fclten Ak\u0131n\u2019\u0131n \u2018G\u00fclerken Y\u00fcz\u00fcn\u2019 isimli \u015fiiri ile seslenerek ba\u015flamak gerek.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong><em>\u201cG\u00fclerken y\u00fcz\u00fcn<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong><em>Dem \u00e7eken bir g\u00fcvercinin sesini<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong><em>\u0130\u00e7in i\u00e7in b\u00fcy\u00fcyen \u00e7imenleri<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong><em>Baharda lunapark\u0131, bayram yerini<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong><em>Ve al\u0131\u015fkanl\u0131klar d\u0131\u015f\u0131nda her \u015feyi<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong><em>G\u00fclerken y\u00fcz\u00fcn<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong><em>A\u015f\u0131yor ge\u00e7mi\u015fin ac\u0131lar\u0131n\u0131<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong><em>Kendini yar\u0131na de\u011fi\u015ftiriyor<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong><em>G\u00fclerken y\u00fcz\u00fcn<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong><em>Sanki \u00e7arm\u0131h\u0131n\u0131 k\u0131rm\u0131\u015fs\u0131n<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong><em>Senin ve ard\u0131ndan geleceklerin&#8230;\u201d<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>S\u00eav\u00ea, Mardin\u2019in Savur il\u00e7esinde 1974 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnyaya geldi, hen\u00fcz 4 ya\u015f\u0131ndayken s\u00fcrg\u00fcn yollar\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc ve ailesiyle birlikte Manisa\u2019ya yerle\u015fti. Hayat\u0131n\u0131 \u015fekillendiren ve direngenli\u011fini peki\u015ftiren bu s\u00fcrg\u00fcn\u00fcn b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 izlerdi ki bir\u00e7ok dost sohbetinde \u201cAyr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 bu kadar derin hissetmesem K\u00fcrtl\u00fc\u011f\u00fcmde bu kadar inat\u00e7\u0131 olmazd\u0131m\u201d diyordu. S\u00fcrg\u00fcn ve yoksullu\u011fun birlikte harmanland\u0131\u011f\u0131 ya\u015fam\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flardan itibaren mevsimlik i\u015f\u00e7i olarak tarlalarda \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken bir yandan ise ya\u015fam enerjisini ak\u0131taca\u011f\u0131 bir mecra olarak siyasi \u00e7al\u0131\u015fmalar girmeye ba\u015flad\u0131. Kendisi gibi s\u00fcrg\u00fcn ya\u015fam\u0131\u015f aileleri buluyor, onlarla konu\u015fuyor ve onlara K\u00fcrdistan\u2019daki m\u00fccadeleyi anlat\u0131yordu. 1990\u2019larda K\u00fcrdistan\u2019da ikinci s\u00fcrg\u00fcn ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131 ve devlet eliyle bo\u015falt\u0131lan yak\u0131lan k\u00f6ylerden bat\u0131 illerine g\u00f6\u00e7ler ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Tam da bu d\u00f6nemde K\u00fcrdistan\u2019\u0131n s\u0131cak sava\u015f ger\u00e7e\u011fini y\u00fcre\u011finde hisseden ve m\u00fccadele kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 kesinle\u015fen S\u00eav\u00ea, ev ev dola\u015farak yeni gelen ailelerle konu\u015fuyor ve zaman zaman a\u011f\u0131tlar\u0131 \u00e7o\u011fu zaman ise umudu birlikte payla\u015f\u0131yordu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Kimli\u011fine sahip \u00e7\u0131kman\u0131n su\u00e7 g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00e7a\u011fda isyanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve devrimcili\u011fi ile sivrilmekten ka\u00e7\u0131nmayan S\u00eav\u00ea ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak tutukland\u0131 ve iki y\u0131l cezaevinde kald\u0131. Cezaevi ona sadece K\u00fcrtl\u00fc\u011f\u00fc de\u011fil kad\u0131nl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de m\u00fccadele etmesi gerekti\u011finin bilincini katt\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bu nedenle 2004 y\u0131l\u0131nda zindandan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda art\u0131k kad\u0131nlarla \u00e7al\u0131\u015fmaya a\u011f\u0131rl\u0131k verme karar\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131, DEHAP Kad\u0131n Kollar\u0131\u2019nda \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131. S\u00eav\u00ea demek bitmeyen enerji demekti ve yerinde duramayan bu ufak tefek gen\u00e7 kad\u0131n k\u0131sa s\u00fcrede b\u00fct\u00fcn g\u00f6revleri \u00fcst\u00fcne ald\u0131 ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak Manisa Kad\u0131n Kolu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u00c7al\u0131\u015fma arkada\u015f\u0131 Mekiye G\u00f6ren\u00e7 tam da bu g\u00fcnlerde S\u00eav\u00ea\u2019nin g\u00fcl\u00fcmsemesini ve bitmeyen enerjisini \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor: \u201cS\u0131rt\u0131mda \u00e7antam Manisa\u2019ya vard\u0131m ve DEHAP il binas\u0131na gittim. K\u0131v\u0131r k\u0131v\u0131r sa\u00e7lar\u0131 ile bana bak\u0131p g\u00fcl\u00fcms\u00fcyordu. G\u00fcl\u00fcmsemesi bendeki yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131 biran olsun gidermi\u015fti. S\u00eav\u00ea kad\u0131n kolu ba\u015fkan\u0131yd\u0131 ama kad\u0131n yap\u0131s\u0131 yoktu, sadece S\u00eav\u00ea vard\u0131, tek ba\u015f\u0131na direniyordu. Ben kendi i\u00e7imde \u2018nas\u0131l olacak, tek bir ki\u015fi ile bu kentte ne yapaca\u011f\u0131z\u2019 diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp duruyordum. Ama S\u00eav\u00ea umutluydu \u2018ba\u015faraca\u011f\u0131z\u2019 diyordu t\u0131pk\u0131 katledilmeden \u00f6nce \u2018Umudumuz y\u00fcksek bu direni\u015f ba\u015far\u0131ya ula\u015facak\u2019 demesi gibiydi. Gitti\u011fimiz evlerde bazen istenmiyorduk ikimizde bir birimize o anlarda sadece bak\u0131yorduk. S\u00eav\u00ea yine bak\u0131\u015flar\u0131yla \u2018ba\u015faraca\u011f\u0131z\u2019 diyordu. Ben yine o bak\u0131\u015flardan g\u00fc\u00e7 al\u0131p kendime geliyordum. S\u00eav\u00ea \u2018Buraya g\u00f6\u00e7 eden kad\u0131nlar y\u0131llar \u00f6nce nas\u0131l gelmi\u015flerse \u00f6yle kalm\u0131\u015flar, kimse ilgilenmemi\u015f bizim ilgilenmemiz gerekiyor kad\u0131nlar\u0131 evlerinden \u00e7\u0131karmam\u0131z gerekiyor\u2019 diyordu. S\u00eav\u00ea hep K\u00fcrt\u00e7e konu\u015furdu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc her K\u00fcrde diline sahip \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekti\u011fini anlat\u0131yordu. O nereye gitse pe\u015fine tak\u0131l\u0131yordum \u00e7\u00fcnk\u00fc ondaki direni\u015f bana g\u00fc\u00e7 veriyordu. Her ak\u015fam \u2018nerede kalaca\u011f\u0131z\u2019 hesab\u0131 yap\u0131yorduk ama pes etmiyorduk. Biz kad\u0131nlara ula\u015ft\u0131k\u00e7a, anlatt\u0131k\u00e7a bir hareketlilik olu\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Gen\u00e7 kad\u0131nlar gelmeye ba\u015flad\u0131 bizim mutlulu\u011fumuz d\u00fcnyalara bedeldi. S\u00eav\u00ea\u2019nin g\u00f6zlerinde ba\u015far\u0131n\u0131n mutlulu\u011fu vard\u0131, yemye\u015fil g\u00f6zleri \u0131\u015f\u0131l \u0131\u015f\u0131l parl\u0131yordu. \u2018Heval insan inan\u0131rsa ba\u015far\u0131r\u2019 diyordu&#8230;\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Evet \u201cinsan inan\u0131rsa ba\u015far\u0131r\u201d s\u00f6zleri sonraki y\u0131llarda da onun hayat d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fcn bir par\u00e7as\u0131 olarak gitti\u011fi her yerde pe\u015fine tak\u0131ld\u0131. Demokratik \u00d6zg\u00fcr Kad\u0131n Hareketi (D\u00d6KH), DTK Kad\u0131n Komisyonu ve her yerde g\u00fcl\u00fcmseyen g\u00f6zleriyle inand\u0131\u011f\u0131 gibi ya\u015fayan ve hayat\u0131n\u0131 \u00f6ylece ya\u015fayan bir kad\u0131n. 2009 y\u0131l\u0131nda S\u00eav\u00ea\u2019nin yolu ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak yine zindana d\u00fc\u015ft\u00fc. Toplam 5 y\u0131l kald\u0131\u011f\u0131 cezaevinde bir ba\u015fka kendini ger\u00e7ekle\u015ftirme direni\u015finden geri durmad\u0131 ve 12 Eyl\u00fcl 2012\u2019de ba\u015flayan ve 68 g\u00fcnl\u00fck s\u00fcren a\u00e7l\u0131k grevine kendini adeta dayatarak girdi. K\u00fcrt Halk \u00d6nderi Abdullah \u00d6calan\u2019\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131yla a\u00e7l\u0131k grevlerisonland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ge\u00e7en s\u00fcreye ra\u011fmen S\u00eav\u00ea\u2019nin enerjisi biraz da olsun azalmam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u00a0Zindandan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda yine kad\u0131nlarla \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 se\u00e7ti ve her f\u0131rsatta \u201cCins m\u00fccadelesi b\u00fct\u00fcn m\u00fccadele bi\u00e7imlerinin \u00f6z\u00fcd\u00fcr\u201d diyordu. Rojava Devrimi ve Koban\u00ea direni\u015fi ile birlikte t\u00fcm d\u00fcnyada duyulan K\u00fcrt kad\u0131n m\u00fccadelesinden esinle, uluslararas\u0131 feminist a\u011f olan D\u00fcnya Kad\u0131n Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc\u2019n\u00fcn (DKY) 2015 eylem y\u0131l\u0131n\u0131n Mardin\u2019in Nusaybin il\u00e7esinde ba\u015flat\u0131lmas\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerde S\u00eav\u00ea Mardin\u2019deydi ve bu organizasyonun b\u00fct\u00fcn sorumlulu\u011funu \u00fcst\u00fcne ald\u0131. 6 Mart 2015\u2019te ba\u015flayan ve b\u00fcy\u00fck ses getiren DKY y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcnde d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok \u00fclkesinden kad\u0131nlar\u0131 a\u011f\u0131rlayan ev sahibi olarak herkese kendini tan\u0131tt\u0131. Temas etti\u011fi ve g\u00f6zlerinin de\u011fdi\u011fi herkesi derinden etkileyen S\u00eav\u00ea katledildi\u011finde, Afrika\u2019dan Avrupa\u2019ya ve Latin Amerika\u2019ya kadar d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok \u00fclkesinden kad\u0131nlar, O ve arkada\u015flar\u0131 an\u0131s\u0131na eylemler yapt\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Kongreya Jin\u00ean Azad\u2019\u0131n (KJA) kurucu delege \u00fcyesi olan S\u00eav\u00ea, 23 A\u011fustos 2015 tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen Demokratik B\u00f6lge Partisi (DBP) 3. Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Kongresi\u2019nde parti meclisi \u00fcyesi se\u00e7ildi ve Mardin ile \u015e\u0131rnak\u2019ta siyasi \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015flad\u0131. Baz\u0131 kad\u0131nlar k\u00f6kleri \u00fczerine y\u00fckselir ve kendi filizlendi\u011fi topraklarda boy vermek \u00fcr\u00fctmek onlar\u0131 i\u00e7in ayr\u0131 anlam ifade eder.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Tam da bu g\u00fcnlerde kesi\u015fti S\u00eav\u00ea\u2019nin yolu Pakize Nay\u0131r ve Fatma Uyar ile. \u00dc\u00e7 kad\u0131n, \u00fc\u00e7 ya\u015fam, \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn ve de daha nicelerinin direnme mevsimi hikayesinin boy verdi\u011fi mekan oldu Botan. Pakize kuaf\u00f6rl\u00fck yapan ve \u00e7ocuk ya\u015flardan itibaren eme\u011fi ile ya\u015famay\u0131 se\u00e7en bir kad\u0131nd\u0131. Ayn\u0131 zamanda politikaya ilgiliydi ancak S\u00eav\u00ea ile tan\u0131\u015fana kadar aktif \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n i\u00e7inde yer almaya cesaret edememi\u015fti. \u0130\u00e7indeki isyanlar\u0131 kendi deyimi ile \u201cS\u00eav\u00ea tetikledi\u201d ve sabahlara kadars\u00fcren sohbetler, birs\u00fcre sonra birlikte mahalle mahalle direni\u015f \u00f6rg\u00fctlemeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Kuaf\u00f6r d\u00fckkan\u0131n\u0131 k\u0131z karde\u015fine b\u0131rakan Pakize \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn kokusunu ald\u0131\u011f\u0131 S\u00eav\u00ea\u2019nin pe\u015finde ate\u015fe ko\u015fan bir pervane oldu. Annesi o g\u00fcnleri anlat\u0131rken aralar\u0131ndaki kad\u0131n yolda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n en g\u00fczelini \u201cO benim de\u011fil S\u00eav\u00ea\u2019nin Pakize\u2019si olmu\u015ftu. Aralar\u0131ndaki ba\u011f o kadar g\u00fc\u00e7l\u00fcyd\u00fc ki \u00f6l\u00fcm bile onlar\u0131 ay\u0131rmad\u0131\u201d diye dile getiriyordu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Fatma\u2019da t\u0131pk\u0131 Pakize gibi yani her Botanl\u0131 kad\u0131n gibi direni\u015fi ve yurtseverli\u011fi do\u011fu\u015ftan erdem edinmi\u015f kad\u0131nlardand\u0131. Erken ya\u015flarda zindana girdi ve \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda kad\u0131nlar i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131. S\u00eav\u00ea ile yollar\u0131 sonbaharda kad\u0131nlar i\u00e7in d\u00fczenlenen bir etkinlikte kesi\u015fti. Onlar\u0131n kar\u015f\u0131lamas\u0131na tan\u0131kl\u0131k eden bir kad\u0131n, \u201c\u0130kisinin de en belirgin \u00f6zelli\u011fi g\u00fcl\u00fcmsemeleriydi, g\u00fcl\u00fcnce ikisinin de y\u00fczlerindeki gamzelerde g\u00fcller a\u00e7ard\u0131. S\u00eav\u00ea bir \u015feyler anlat\u0131yordu, Fatma g\u00fcl\u00fcmseyerek onu dinliyordu. Sonra toplant\u0131 bitti, birlikte \u00e7\u0131kt\u0131lar ondan sonra zaten bir daha ayr\u0131lmad\u0131lar&#8230;\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Onlar\u0131 birle\u015ftiren kokusunu ald\u0131klar\u0131 bahard\u0131 ve i\u00e7ine do\u011fduklar\u0131 yeni ya\u015fam \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131yd\u0131 belki. Kad\u0131n yolda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, birbirini terk etmemenin ve birlikte direnerek g\u00fczelle\u015fmenin; ya\u015fad\u0131klar\u0131 co\u011frafyan\u0131n \u2018kader\u2019 diye sunulan\u0131n\u0131 elinin tersiyle itmenin cesaretini bu yolda\u015fl\u0131ktan ald\u0131lar. K\u00fcrt destanlar\u0131ndan Z\u00een ile S\u0131t\u00ee\u2019nin hikayesini dinleyerek b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015flerdi, hemcinsi ile kurdu\u011fun ba\u011f\u0131n derinli\u011fini, \u00fczerindeki y\u00fcr\u00fcd\u00fckleri topra\u011f\u0131n derinliklerinden alm\u0131\u015flard\u0131 ku\u015fkusuz.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>S\u00eav\u00ea bu ba\u011f\u0131n g\u00fcc\u00fc ile Silopi\u2019de Aral\u0131k ay\u0131nda \u00f6z y\u00f6netim direni\u015fi ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda topra\u011f\u0131n\u0131 terk etmeyenlere g\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc ile direnme g\u00fcc\u00fc verdi. 4 Ocak\u2019ta Fatma ve Pakize ile birlikte katledildi. V\u00fccuduna 20\u2019ye yak\u0131n kur\u015fun s\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131, y\u00fcz\u00fcn\u00fcn yar\u0131s\u0131 yoktu ama di\u011fer yar\u0131s\u0131 hala g\u00fcl\u00fcmseyerek bak\u0131yordu. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ya\u015fam i\u00e7in yeni bir milad\u0131n ad\u0131 oldu\u011funu\/olduklar\u0131n\u0131 biliyordu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Silopi\u2019ye yan\u0131na ziyarete giden annesine s\u00f6yledi\u011fi son s\u00f6zlerde ise direni\u015fe inananlara selam, inanmayanlara ise sitem vard\u0131: \u201cBiz burada topra\u011f\u0131m\u0131z, vatan\u0131m\u0131z, dilimiz ve halk\u0131m\u0131z i\u00e7in m\u00fccadele ediyoruz. \u00d6l\u00fcrsem kan\u0131m topra\u011f\u0131m \u00fczerine d\u00f6k\u00fcls\u00fcn, onurlu bir \u00f6l\u00fcm olsun. Biz kendimizi savunuyoruz, kendini savunmayan sizsiniz, size benimle gelin demi\u015ftim, gelmediniz, kendimizi de sizi de kurtaraca\u011f\u0131z.\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong><em>Asya Y\u00fcksel: K\u0131z\u0131m Benim Ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131 Ya\u015famas\u0131n Diye..<\/em><\/strong>.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>S\u00eav\u00ea\u2019nin ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi\u011fi g\u00fcnlerde Cizre\u2019de de \u00f6zy\u00f6netim direni\u015fi s\u00fcr\u00fcyordu ve Asya Y\u00fcksel pervas\u0131z devlet \u015fiddetine kar\u015f\u0131 bir ba\u015fka direni\u015fin i\u00e7indeydi. Halk Meclisi E\u015fba\u015fkan\u0131\u2019yd\u0131 ve halkla birlikte direni\u015fi \u00f6r\u00fcyor kimi zaman ekmek yap\u0131yor kimi zaman yaral\u0131lar\u0131 ta\u015f\u0131yor, kimi zaman ise telefonla kentteki durumu aktar\u0131yordu. \u201cYa\u015famak direnmektir, Botan kazanacak insanl\u0131k kazanacak\u201d diyordu Asya Y\u00fcksel direngen, m\u00fctevazi, cesur emek\u00e7i&#8230; \u0130nsan \u00f6yle \u00e7abuk tan\u0131yamazd\u0131, Asya kendini anlatmaz \u00f6vmezdi sessizce \u00fczerine d\u00fc\u015feni yapard\u0131. Anneydi, tek ba\u015f\u0131na b\u00fcy\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc 2 \u00e7ocu\u011fu vard\u0131. Yeni bir ya\u015fam\u0131 d\u00fc\u015flerken en \u00e7ok kendi k\u0131z\u0131n\u0131n ve t\u00fcm k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131 ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc olsun istiyordu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Uludere\u2019de 1973 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnyaya gelen Asya\u2019n\u0131n ya\u015fam\u0131 ise topluma, geleneklere ba\u015fkald\u0131r\u0131 ve gelece\u011fe emek ve bedelle \u00f6rme hikayesi. Ya\u015fam\u0131 kendi diyalekti\u011fi i\u00e7inde nas\u0131l ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u201cen b\u00fcy\u00fck inanc\u0131m hayat\u201d diye tarif ediyordu. Asya annesinin s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ya\u015fam\u0131 istemedi\u011fine erken ya\u015flardan itibaren fark etti ve hen\u00fcz 12 ya\u015f\u0131ndayken mahallesine gelen gerillalara \u201cben de sizinle gelmek istiyorum\u201d diyerek bu reddini anlatt\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u00a0\u2018\u00c7ok k\u00fc\u00e7\u00fcks\u00fcn daha sonra gelirsin\u2019 cevab\u0131n\u0131 ald\u0131ktan sonra gerillalarla birlikte \u00e7al\u0131\u015fmaya onlara kuryelik yapmaya ba\u015flad\u0131. Feodal aile gelenekleri i\u00e7inde 15 ya\u015f\u0131nda zorla evlendirilen Asya\u2019n\u0131n dost sohbetlerinde \u2018i\u00e7imde kald\u0131\u2019 dedi\u011fi g\u00fcnler bu g\u00fcnlerdi: \u201cBen evlendikten sonra gelip beni sormu\u015flar ama maalesef ben o zamana kadar evlenmi\u015ftim&#8230;\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u00a0Hayatta b\u00fcy\u00fck c\u00fcmleler kurmak yerine ya\u015famay\u0131 ve onu anlamland\u0131rmaya se\u00e7en Asya, kendisini \u015f\u00f6yle tarif ediyordu: \u201cNormal hayata duygusal ve insanc\u0131l\u0131m, etraf\u0131mdaki bir insan\u0131n t\u0131rna\u011f\u0131na bile zarar gelsin istemem. Yan\u0131mdaki bir arkada\u015f\u0131ma bir zarar geldi\u011finde \u00e7ok etkileniyorum. \u0130nsanlar da bana de\u011fer veriyor \u00e7\u00fcnk\u00fc sen insana de\u011fer verdi\u011finde kendine de de\u011fer veriyorsun.\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u0130ki \u00e7ocu\u011fu olan Asya, 20 ya\u015f\u0131na geldi\u011finde e\u015fi i\u015f kazas\u0131nda ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi. Toplumsal gelenekler onu ya ba\u015fka biriyle evlendirecekti ya da sadece annelik rol\u00fcne hapsedecekti ancak ikisini de kabul etmeyerek, kendi yolunu se\u00e7ti. 2005 y\u0131l\u0131nda kad\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na kat\u0131larak D\u00d6KH i\u00e7inde m\u00fccadele etmeye ba\u015flad\u0131. Bu d\u00f6nem Botanda y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalarda b\u00fcy\u00fck eme\u011fi olan Asya, \u015e\u0131rnak Kad\u0131n Koordinasyonu \u00fcyesi olarak 2011 y\u0131l\u0131na kadar \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Daha sonra Siirt ve Batman\u2019da da kad\u0131nlarla birlikte \u00e7al\u0131\u015fan Asya, tekrar Cizre\u2019ye d\u00f6nd\u00fc ve Halk Meclisi E\u015fba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revini ald\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u00d6z y\u00f6netim ile kad\u0131nlar\u0131n irade oldu\u011fu Cizre\u2019de devletin sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n temel nedenlerinde biri de kad\u0131nlar\u0131n ya\u015famlar\u0131na dair kararlar\u0131 ald\u0131\u011f\u0131, kad\u0131nlar\u0131n ya\u015fam\u0131 \u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ve direni\u015fi \u00f6rg\u00fctleyi\u015fi ile \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti\u011fi \u2018Kad\u0131n kurtulu\u015f ideolojisi\u2019nin ya\u015famsalla\u015ft\u0131\u011f\u0131 mek\u00e2n olmas\u0131yd\u0131. \u201cBizim ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z ya\u015famayacak\u201d diyen kad\u0131nlar\u0131n elinde \u00f6r\u00fcld\u00fc Cizre\u2019nin sokak sokak direni\u015fi. Cizre\u2019deki kad\u0131n direni\u015finin \u00f6zetiydi Asya Y\u00fcksel. \u201cKad\u0131nlar sorunlar\u0131n\u0131 anlatt\u0131\u011f\u0131nda onlarda kendimi g\u00f6r\u00fcyordum\u201d diyordu ve e\u015fba\u015fkan\u0131 oldu\u011fu meclis \u00e7ocuk ya\u015fta evlendirmeleri, berdel, kuma ve ba\u015fl\u0131k paras\u0131 gibi kad\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 geri toplumsal gelenekleri yasaklad\u0131 ilk i\u015f olarak.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Asya Y\u00fcksel, son olarak i\u015fgalciler taraf\u0131ndan vurulan \u00fcniversite \u00f6\u011frencisi Helin \u00d6nc\u00fc\u2019y\u00fc kurtarmak i\u00e7in 4 kad\u0131nla birlikte ate\u015f alt\u0131ndaki Cudi Mahallesi\u2019ne gitti, burada aya\u011f\u0131ndan yaraland\u0131. Ard\u0131ndan durmayan Asya, ikinci bodrumda bulunan \u00e7o\u011funlu\u011funu \u00fcniversite \u00f6\u011frencilerinin olu\u015fturdu\u011fu yaral\u0131lara yard\u0131m i\u00e7in buraya gitti g\u00fcnler sonra yak\u0131lm\u0131\u015f cenazesi oradan \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. \u0130\u00e7ten sade ve kararl\u0131 anlat\u0131m\u0131yla ya\u015fam\u0131n\u0131n son g\u00fcnlerinde sava\u015f ortas\u0131nda verdi\u011fi r\u00f6portajda \u015funu vasiyet etmi\u015fti: \u201c13 ya\u015f\u0131nda bir \u00e7ocuk biriyle evlendiriliyor ve 8 y\u0131l boyunca onunla ya\u015f\u0131yor. Tabi 8 y\u0131ll\u0131k ya\u015fam\u0131 cezaevi gibi ge\u00e7iyor. O kad\u0131n arkada\u015f bize geldi bizim ona \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmam\u0131z\u0131 istedi ve onu yan\u0131m\u0131za alarak bu ya\u015famdan kurtard\u0131k. Yine zorla evlendirilmek istenen bir kad\u0131n arkada\u015f vard\u0131 sokaktan ge\u00e7erken a\u011fl\u0131yor YPS\u2019li arkada\u015flar onun a\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce soruyorlar neden a\u011fl\u0131yorsun diyorlar tabi o da zorla evlendirilmek istedi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor tabi biz bunun \u00fczerine olaya m\u00fcdahale ettik ve d\u00fc\u011f\u00fcn gecesi kad\u0131n\u0131 zorla ger\u00e7ekle\u015fecek olan bir d\u00fc\u011f\u00fcnden kurtard\u0131k. Cizre\u2019de tabi bu tarz olaylar \u00e7ok var biz bunlar\u0131n \u00fczerinde durduk ve bir\u00e7ok olay\u0131 b\u00f6yle \u00e7\u00f6z\u00fcmledik ta ki bu g\u00fcne kadar \u015fimdi de tank ve toplar\u0131n alt\u0131nda ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyoruz. Kad\u0131nlar insan gibi g\u00f6r\u00fclmeli. Kad\u0131n da bir irade olarak g\u00f6r\u00fclmeli. Anne ve babalar \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 e\u015fit g\u00f6rmeli. B\u00fct\u00fcn m\u00fccadelem k\u0131z\u0131m ve t\u00fcm k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in benim gibi hayat ya\u015famas\u0131nlar diye&#8230;\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>D\u00fcnden yar\u0131na direnmenin varolu\u015funa yeni bir halka ekleyen Asya\u2019y\u0131 G\u00fclten Ak\u0131n\u2019\u0131n direngen dizeleriyle hat\u0131rlamak bir kez daha:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u201c\u2026<br \/>\u015eimdi \u00e7ocuklar\u0131 doyurup giydirdik\u00e7e<br \/>Parklara, \u00e7ar\u015f\u0131lara g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcnde<br \/>Kendini, kendi \u00e7ocuklu\u011funu<br \/>Unutacak m\u0131s\u0131n y\u00fcre\u011fim<br \/>D\u00fcnya u\u00e7urtmayla balonken<br \/>K\u0131rm\u0131z\u0131 ve mavi tayf\u0131n b\u00fct\u00fcn renkleri<br \/>Sana zehir zindan edenleri<br \/>Ba\u011f\u0131\u015flayacak m\u0131s\u0131n<br \/>\u00d6lenler ve kalanlar seni ba\u011f\u0131\u015flamayacaklar<br \/>Duyuyor musun y\u00fcre\u011fim<br \/>Unutma sak\u0131n unutma<br \/>Ba\u011f\u0131\u015flama sak\u0131n<br \/>Sak\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131 sevme, sak\u0131n susma<br \/>Bekle b\u00fcy\u00fck kavgay\u0131 bekle<br \/>Anl\u0131yor musun y\u00fcre\u011fim\u2026\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Fatma Ko\u00e7ak<\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u2018Ku\u015f \u00f6l\u00fcr sen u\u00e7u\u015fu hat\u0131rla&#8230;\u2019 der. \u0130ranl\u0131 \u015fair F\u00fcru\u011f Ferruhzad \u2018Tarih sadece ya\u015fanm\u0131\u015f ve bitmi\u015f olaylar b\u00fct\u00fcn\u00fc de\u011fildir, d\u00fcn bug\u00fcn ve yar\u0131nd\u0131r\u2019 denir ya tam da bu s\u00f6z\u00fc do\u011frulayan ya\u015famlar\u0131 ve \u00f6l\u00fcmleriyle \u00e7a\u011flar boyu ya\u015fam\u0131n k\u0131lavuzlu\u011funu eden kad\u0131nlar vard\u0131r. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n ilk filizlendi\u011fi topraklarda k\u00f6r kuyunun en dibine at\u0131lm\u0131\u015f ve \u00fczerine eril k\u00fclt\u00fcr yerle\u015ftirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan \u00e7a\u011flardan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":16649,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"class_list":["post-15331","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yps-jin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yps-online.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15331","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yps-online.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yps-online.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yps-online.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yps-online.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15331"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/yps-online.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15331\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16650,"href":"https:\/\/yps-online.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15331\/revisions\/16650"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yps-online.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16649"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yps-online.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15331"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yps-online.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15331"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yps-online.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15331"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}